Ana Sayfa İnceleme One Battle After Another (2025): Viva la revolución

One Battle After Another (2025): Viva la revolución

One Battle After Another (2025): Viva la revolución
0

Paul Thomas Anderson’ın yeni filmi ülkemizde ABD vizyon tarihine çokta uzak olmayan bir şekilde 3 Ekim’de vizyona girdi. Amerika’daki seyirci reaksiyonu ile yakalan rüzgâr ülkemizde de filmi sabırsızlıkla beklenen bir vizyon tarihine dönüştürdü açıkçası. One Battle After Another küçük sekanslar dışında bir PTA filmini andırmıyor, bu tarafından da ayrıksı bir yerde duruyor film. Açıklanan verilerle beraber PTA’in gişede en başarılı filmi olacağı da kesinleşti. Ben bu yazıda filmin tarihsel arka planına ve yönetmenin yapmak istediklerine ve aşırıya kaçtığı yerlere odaklanacağım. Bunun öncesinde hem filmi izlerken ki kalabalıktan hem de mevsimden; evimize, sinemaya dönmenin her sene verdiği mutluluğu size de yansıtmak isterim, sizin de bu mutluluktan pay almanız için herhangi bir One Battle After Another seansına girmeniz yeter.

Ayrıca İlginizi Çekebilir: Paul Thomas Anderson Sineması: Macera Dolu Amerika

Filmle ilgili konuşmaya başlamadan, Weather Underground ve Black Panther Party örgütlerinden bahsetmemek ve Amerikan tarzı yeraltı devrimci örgütleri anlamaya çalışmadan, filmi anlamakta zor. Burada özellikle iki örgütle ilgili de uzun uzun yazmayacağım ama bir zamanlar yazdığım The Trial of the Chicago 7 filminin incelemesini buraya ekleyeceğim, orada hem o dönemin politik muhtevasına hem de bu örgütlere dair daha detay bilgiler mevcut. Bu iki örgüte ek olarak, RAF (Rote Armee Fraktion-Kızıl Ordu Fraksiyonu) örnek alabileceğimiz bir başka örgüt, aslında bunlardan bahsedişimin sebebi, filmde geçen French 75 örgütü ve onun yapısı. Teknik olarak filmde 90’larda geçen bu ilk dönem aslında imkânsız gibi bir şey o dönem Amerika’da böyle bir örgüt ve örgütlenme yoktu, serbest şekilde uyarlanılan kitaptaki hikâye kurgusunda da gelecek aslında 80’lerde geçiyor, burada ise günümüzde. Bu üç örgütten özellikle Weather Underground ve RAF’ın ilk jenerasyonunun örgüt yapılanması French 75’ın yapılanmasına çok benziyor tarihi olarakta bu iki örgütten bana kalırsa esinlenilmiş. Bu örgütler görece küçük yapılı, anarşist örgütlenmelere benzeyen, leninist dokuları daha az ve bireysel inisiyatife yer açan marksist örgütlenmelerdi, bu da bir nebze çözülmelerini kolaylaştırdı ancak o başka bir konu. Özellikle Pat ve Perfidia’nın bazan RAF’ın liderlerinden Andreas Baader ve Gudrun Ensslin’e benzediği anlar da var, tabii ki filmde geçen örgüt esinlendiği kitaptan mütevellit post-modern bir yorumlama ama özellikle ilk eylemliliklerden sonraki, arabadan silah sıkma sahnelerinden, örgütteki karakterlere çok fazla özdeşlikler mevcut.

One Battle After Another

Bu post-modern hal ya da karakterler özellikle Perfidia karakterinde bütünleşiyor, ki belirtmek gerekir Teyana Taylor’un muazzam bir performansı var. Perfidia, kadın cinselliğinin temsili olarak filmdeki en güçlü karakter, belki bu bir yerde zayıflığa da yer açıyor, buna dair siyahi toplumundan eleştiriler de gördüm açıkçası. Yine Perfidia, göçmen toplama merkezi eyleminde hikâyeye Steven J. Lockjaw karakterini eklenmesine neden oluyor, bu femme fatale tarafıyla Lockjaw’ın performatif erkekliğine oynayan Perfidia, buna alışkın olmayan Lockjaw’da bir takıntı haline geliyor. Şunu da unutmamak gerekir, Perfidia sonraki eylemlerinde Lockjaw’u kullanarak örgütü gizli tutmaya çalışsa da bir banka soygunu sonrası yakalandığında, kendi kişisel ikbali için örgütü satıp yoldaşlarının hapsedilmesine ve ölmesine sebep oluyor. Kendi kocası ve kızı da kimliklerini değiştirip kaçmak zorunda kalıyorlar. Bunlar yeraltında kalan bütün örgütlerde yaşanabilecek şeyler, Anderson biraz daha kara mizahın dışında tutsa belki kimi çevrelerin karakter hakkındaki yorumlarını duymayabilirdi ama sırf bu yüzden de filmin sonunda bir şekilde Perfidia ile empati kurmamızı sağlamak zorunda kalıyor tıpkı bütün sözleri yanlış yerlere gitmesin diye Lockjaw’u bir gaz odasında öldürüp fırında yakması gibi. Filmin bana kalırsa nadir sıkıntılı taraflarından biri bu, özellikle Leonardo DiCaprio’nun olduğu ikinci bölümdeki komedi, dozunda ve filme bir enerji getirirken, bunun dışındaki kara mizah anları filmle organik bir bağ kuramıyor. Anlatıyı ve komediyi buradan kurup devam ettirse Pynchon aşkına tutulmasa, kolaylıkla kendi filmografisinde çok daha yükseklere koyabilirdik ama bazan bazı şeyleri küçük detaylar belirliyor.

Filmin ikinci bölümü ise büyük oranda MAGA, Trump, ICE ve Amerika’nın köleci kökenleri ve günümüz beyaz üstünlükçü sermayesine adeta bir küfür. Lockjaw yıllar geçtikten sonra kariyerinde yükselmiş ve artık gözünü bölgenin üst düzey sermayedarları ve bürokratlarının olduğu bir gruba katılma peşinde. Dahil olmak istediği The Christmas Adventurers Club’ın katı kuralları var. Bu kurallardan biri de beyaz olmayan biriyle beraber olmaya karşı, bir beyazın saflığının bozulmamış olması çok önemli. Yıllar önce Perfidia ile olan ilişkisini kulüptekiler öğrenmeden üstünü kapama peşinde olan Lockjaw, Baktan Cross’da düzmece bir uyuşturucu operasyonu planlıyor. Filmin bu bölümündeki tempo ve komedi düzeyi üst düzey, özellikle DiCaprio ve Benicio del Toro ikilisinin muazzam performansı burayı taşıyor, şehrin içindeki bu kovalamaca sahneleri yer yer bir Wes Anderson filmini de çağrıştırmıyor değil. Bu bölümde, bir yandan da artık Bob olmuş eski devrimci Pat’in kızıyla ve yeni nesille olan ilişkisini ele alırken, Bob’un özellikle yeni dönem ahlaki ve politik doğrucu normları ve teknolojiyle trajikomik ilişkisine de baya bir gülüyoruz. PTA burada ciddi anlamda dengeyi koruyarak bir komedi yaratmayı başarmış, bunu aşırı karikatürize etmeden yapmak çok zor bazan o sınırı aşsa da rahatsız etmeden tadında bırakmayı biliyor. Filmin belki de en epik yanı herhalde çöldeki kovalamaca sahnesi. Çok uzun bir bölüm, filmin epik bir sinemaya en yaklaştığı da bölüm açıkçası, özellikle buradaki kamera işçiliği ve sinematografi muazzam. Filmin sonunda Lockjaw’u bir gaz odasında öldürüp, sonra onu yakma fikri bence filmin kendi fikri dışında politik doğrucu ve abartı bir gösteri. Bu kadar kör göze parmak bir şey ortaya koymayı, bir yerde Pynchon etkisi olarak da görebiliriz ama hiç gerek olmayan bir detay.

Leo-DiCaprio-movie-teyana

One Battle After Another, bana kalırsa Paul Thomas Anderson’ın en iyi filmi değil, hatta en başta bahsettiğim gibi habersiz otursanız buna onun filmi demek bile kolay değil. İşlenen konulardan, kurgusundan, müzik kullanımına çoğu şey sizi bir PTA evreninde gibi hissettirmiyor ancak böyle bir yaşta kariyerinin böyle bir evresinde, konforlu alanından çıkıp, orijinalinde post-modern bir eseri ondan esinlenerek, devrimcileri ve göçmenleri başrole koyup, büyük bir sinema çıkarmaya çalışmak başlı başına takdir edilmesi gereken bir şey. Her şeyi geçtim bıyıklı, alkolik bir eski devrimci rolünün, DiCaprio’ya bu kadar yakışacağını bir tek PTA düşünürdü herhalde. 1969’da Wisconsin’de bir grup beyaz gencin Bob Dylan’ın şarkısında geçen “You don’t need a weatherman to know which way the wind blows” sözlerinden etkilenerek ismini verdiği Weather Underground örgütünün, siyahi devrimci hareketle dayanışmak ve Vietnam’daki savaşı Amerika’ya, emperyalizmin kalbine taşımak gibi bir ülküsü vardı, PTA’in kurguladığı French 75 örgütü ise emperyalist merkezi yok etmek ve göçmenlerle dayanışmak ve sınıfsız, sınırsız bir dünyanın peşinde. Bu cümleler peş peşe okunduğunda garip gelecektir ancak sinemaya gidip gördüğünüzde anlayacaksınız ve kavganın farklı biçimlerde de olsa asla bitmediğini göreceksiniz. One Battle After Another sadece sinema salonları için çekilmiş bir film ve yılın belki de en iyi filmini ve onun bize getirdiği sevinci yerinde sinemada görmenizi tavsiye ederim.

Bir Cevap Yazın